ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ από τις ΑΝΑΣΚΑΦΕΣ για το ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ.

Της Βασιλικής Μπένου, δημοσιογράφου του www.Apodimos.com

Το «Αττικό Μετρό» όχι μόνο δεν ήταν αναγκαίο αλλά και χρήσιμο για τους κατοίκους της Αττικής και όχι μόνο, αλλά και για τους τουρίστες που επισκέπτονται την Αθήνα . Έγινε όμως και η αιτία ώστε να έλθουν σε φως αρκετά αρχαιολογικά ευρήματα, που θα εκτίθενται στους επισκέπτες της Ελλάδος. Η γη της Αττικής είναι γεμάτη από αρχαία ευρήματα τα οποία πιστοποιούν ότι η Ελλάδα και ο πολιτισμός της είναι κάτι που δεν έχουν άλλοι ευρωπαϊκοί λαοί και εμείς πρέπει να το αναδεικνύουμε, όπως κάνει και αυτή την στιγμή το www.Apodimos.com  .      

Ευρήματα από τις ανασκαφές στο Μητροπολιτικό Σιδηρόδρομο Αθηνών, Γ΄ και Α΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. 

Οι αρχαιολογικές ανασκαφές της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας (Γ' και Α' Εφορείες Αρχαιοτήτων) στους χώρους των Σταθμών του Μητροπολιτικού Σιδηροδρόμου Αθηνών ήταν οι μεγαλύτερες ανασκαφές που έχουν γίνει ποτέ στην Αθήνα, σε έκταση 69.000 τετραγωνικών μέτρων. Οι έρευνες αυτές έγιναν με ιδιαίτερη προσοχή και αυστηρούς ελέγχους προκειμένου να προστατευθούν και να αναδειχθούν πλήρως τα αρχαιολογικά ευρήματα. Τα πλούσια ευρήματα αποκάλυψαν ίχνη της μακραίωνης ιστορίας της πόλης και φώτισαν σημαντικές πτυχές της ζωής στην Αθήνα κατά τους ιστορικούς χρόνους.

Στην έκθεση "Η Πόλη κάτω από την Πόλη" που είχε διοργανώθηκε ως μια συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού με το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης (Ίδρυμα Νικολάου Π. Γουλανδρή) παρουσίασε 500 ευρήματα από πηλό, χαλκό, μάρμαρο, ελεφαντόδοντο, γυαλί, ευρήματα τα οποία παρέχουν πολύτιμες και ζωντανές πληροφορίες για τη ζωή στην Αθήνα από τον 17ο αι. π.Χ έως τον 6ο αι. μ.Χ., δηλαδή από τη μυκηναϊκή, τη γεωμετρική, αρχαϊκή, κλασική, ελληνιστική, ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο.

1.      Σταθμός Πλατείας Συντάγματος

Η σημαντικότερη από τις ανασκαφές της Γ΄ΕΠΚΑ, η οποία αναπτύχθηκε στην περιοχή της πλατείας Συντάγματος και στην Λεωφόρο Αμαλίας σε συνολική έκταση 7 στρεμμάτων. Τα ευρήματα ήταν εντυπωσιακά και αποκαλυπτικά για την ιστορία του τόπου από τους πρώιμους ιστορικούς χρόνους ως τις μέρες μας.

Διαπιστώθηκε ότι :

• ο χώρος κατοικούταν αδιάλειπτα από τον 6ο π.Χ. αιώνα,

• αποκαλύφθηκε και ένας τάφος ακόμη αρχαιότερος, ο οποίος χρονολογείται στον 11ου π.Χ. αιώνα.

Βασικό τοπογραφικό στοιχείο ήταν :

• η κοίτη του Ηριδανού

• η αρχαία οδός κατά τη βόρεια όχθη του,

• τμήμα της περίφημης οδού προς τα Μεσόγεια, σε χρήση από τον 4ο π.Χ. αιώνα. Η οδός αυτή όριζε και το προς την πλευρά αυτή όριο του μεγάλου κλασικού νεκροταφείου της περιοχής, στις παρυφές του οποίου αναπτύχθηκαν εργαστήρια κατά τους κλασικούς και ελληνιστικούς χρόνους, με χώρους εργασίας και πολύπλοκα υδρευτικά και αποχετευτικά συστήματα. Μεταξύ των σημαντικότερων ευρημάτων ήταν οι λάκκοι χυτεύσεως χαλκών αγαλμάτων και τα τμήματα του «Πεισιστρατείου» αγωγού. Το εντυπωσιακότερο όμως εύρημα της περιοχής ήταν το τεράστιο Βαλανείο που κατασκευάστηκε κατά την ρωμαϊκή εποχή, όταν η πόλη επεκτάθηκε και στην περιοχή αυτήν που περικλείσθηκε με το Βαλεριάνειο Τείχος.

Στο τμήμα της ανασκαφής, νότια από τον ποταμό Ηριδανό, τα ευρήματα που διαπιστώθηκαν ανήκουν στους χρόνους της ρωμαιοκρατίας, με πολλαπλά υστερορρωμαϊκά και αποχετευτικά συστήματα, και στους βυζαντινούς χρόνους, στους οποίους ανήκουν κτίσματα και αποθηκευτικοί κτιστοί πίθοι (σιροί). Σε ανώτερο στρώμα του χώρου αποκαλύφθηκαν μεγάλες δεξαμενές και αγωγοί υστεροβυζαντινών χρόνων και Τουρκοκρατίας, καθώς και τμήματα του «Τείχους του Χασεκή» του 18ου αι., και τέλος υπολείμματα του λιθόστρωτου που προηγήθηκε της τελικής διαμορφώσεως της Λεωφόρου Αμαλίας.

2.      Κεραμεικός

Η συνολική έκταση των 4 στρεμμάτων όπου πραγματοποιήθηκαν ανασκαφές και αρχαιολογικές έρευνες, έδωσε ένα τεράστιο αριθμών τάφων του Κεραμεικού, του σημαντικότερου νεκροταφείου της Αρχαίας Αθήνας. Μέχρι στιγμής έχουν αποκαλυφθεί 1200 τάφοι, οι οποίοι χρονολογικά ανήκουν στις περιόδους από το τέλος του 8ου έως τον 3ο π.Χ. αιώνα, με εντατικότερη χρήση του χώρου από το τέλος του 6ου τα μέσα του 4ου π.Χ. αιώνα. Οι τάφοι είναι κυρίως λαξεύματα ή κεραμοσκεπείς, ενώ υπάρχουν και ταφές σε λάρνακες ή σαρκοφάγους. Μεγάλος είναι και ο αριθμός των ταφικών πυρών.

3.      Σταθμός Ευαγγελισμός

Στην ανασκαφή αυτή ήρθαν στο φως σημαντικές αρχαιότητες που μας δίδουν σαφή εικόνα αυτής της εκτός αρχαίας πόλεως περιοχής. Διαπιστώθηκε τμήμα της οδού προς τα Μεσόγεια με κλασικό ταφικό περίβολο και ταφικά βάθρα, καθώς και υστεροελληνιστικοί κλίβανοι με τους αναγκαίους για τη λειτουργία τους αγωγούς. Αποκαλύφθηκε επίσης και συστάδα τάφων της πρώιμης ρωμαιοκρατίας.
 

 

4.      Σεπόλια - Λάρισα - Δεληγιάννη

Τα ευρήματα σε αυτές τις περιοχές των σταθμών υπήρξαν σποραδικά με ασήμαντα ίχνη εγκατοίκησης από τους υστεροκλασικούς χρόνους στα Σεπόλια, ενώ στο ανοικτό όρυγμα από τον Σταθμό Λάρισα ως τον Σταθμό Δεληγιάννη αποκαλύφθηκαν τμήματα μεγάλου υστεροκλασικού υδαταγωγού.

5.      Άγιος Ιωάννης

Στην έκταση που ερευνήθηκε (3.700 τ.μ.) αποκαλύφθηκε κοίτη ποταμού με αρχαία αναλήμματα και ενδείξεις προϊστορικής κατοίκησης στον παρακείμενο λόγο, συστάδα 11 κλασικών τάφων και τμήμα σημαντικής Εργαστηριακής εγκατάστασης από τους πρώιμους κλασικούς χρόνους.

6.      Εθνικός Κήπος (φρέαρ)

Στο διπλό αυτό φρέαρ με έκταση 510 τ.μ. ήλθε στο φως η συνέχεια του μεγάλου δημοσίου ρωμαϊκού κτιριακού συγκροτήματος και ανεσκάφησαν 15 δωμάτια του κτιρίου αυτού που χρονολογείται σε δυο φάσεις, από τον 3ο - 4ο αιώνα η πρώτη και από τον 5ο-6ο αιώνα η δεύτερη, με ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες στη δεύτερη φάση. Το κτίριο αυτό είχε θεμελιωθεί πάνω σε εκτεταμένο νεκροταφείο των υστεροελληνιστικών χρόνων και της πρώιμης ρωμαιοκρατίας, από το οποίο ανασκάφηκαν ακόμη 35 τάφοι. Επίσης, βρέθηκαν ίχνη εργαστηριακών χρήσεων και πυκνότατο δίκτυο αγωγών φρεάτων και φρεατίων.

7.      Ζάππειο

Στο φρέαρ αυτό, έκτασης 500 τ.μ., αποκαλύφθηκε ένα ακόμη υστερορρωμαϊκό Βαλανείο. Το Βαλανείο βρισκόταν σε πολύ καλή κατάσταση με τους τοίχους να φθάνουν στα 3,80μ. Οι ανασκαφές έφεραν επίσης στο φως τμήμα αρχαίας οδού αμέσως νότια του Βαλανείου καθώς και τμήματα περιβόλου υστεροκλασικών χρόνων.

8.      Οδός Αμερικής

Στο φρέαρ αυτό εκτάσεως 500 τ.μ. οι ανασκαφικές εργασίες αποκάλυψαν 200 τάφοι του «Ανατολικού» Νεκροταφείου, που βρίσκεται υπό την οδό Πανεπιστημίου και έχει δώσει ως τώρα τεράστιο αριθμό τάφων από τις κατά καιρούς ανασκαφές. Οι 200 νέοι τάφοι του φρέατος χρονολογούνται στα τέλη του 5ου και τις αρχές του 4ου π.Χ. αιώνα και ήταν σε μεγάλο βαθμό ασύλητοι. Υπερτερούσαν οι παιδικές ταφές σε λάρνακες και εγχυτρισμούς (ταφές σε αγγεία), ενώ οι τάφοι των ενηλίκων ήσαν κυρίως λακκοειδείς λαξευμένοι στην κιμηλιά και κεραμοσκεπείς. Αποκαλύφθηκε επίσης και τμήμα χειμάρρου που συνδεόταν με τον Ηριδανό.

9.      Οδός Πετμετζά

Η θέση αυτή ήταν θέση νεκροταφείου της αρχαίας Φαληρικής Οδού και τα αρχαία που βρέθηκαν σε αυτήν την έκταση ήταν πυκνότατα. Οι ανασκαφικές εργασίες επικεντρώθηκαν σε 56 τάφους διαφόρων τύπων και ταφικούς περιβόλους που χρονολογούνται στους αρχαϊκούς κλασικούς, ρωμαϊκούς και παλαιοχριστιανικούς χρόνους καθώς και τμήμα θεμελίωσης μεγάλου υπόστυλου κτιρίου προβληματικής χρονολογήσεως, πιθανότατα των μεσαιωνικών χρόνων.

10.   Οδός Καραϊσκάκη - Αρίωνος

Σε έκταση 130 τ.μ. αποκαλύφθηκαν πυκνότατα λείψανα κατοίκησης, από τους κλασικούς έως και τους χρόνους της ρωμαιοκρατίας. Πρόκειται για τμήματα οικιών με φρέατα και αγωγούς μετρίας διατηρήσεως.

11.   Οδός Παλαιολόγου

Το σπουδαιότερο εύρημα αυτής της έρευνας ήταν η μαρμάρινη ενεπίγραφη στήλη που είχε μεταφερθεί εκεί σε δεύτερη χρήση από το Δημόσιο Σήμα, δηλαδή το δημόσιο νεκροταφείο της πόλης (Κεραμεικός).

12.  Οδός Σανταρόζα

Στο φρέαρ αυτό, εκτάσεως περί τα 600 τ.μ., απεκαλύφθησαν μόνον τμήματα υδραυλικών συστημάτων με φρέατα και δεξαμενές, που συνδέονταν μεταξύ τους με υπόγειες σήραγγες, αποτελώντας μέρος ενός δικτύου με επισκευές και μετασκευές από τους κλασικούς έως και τους υστερορρωμαϊκούς χρόνους.